b髄 trzustki

Sok trzustkowy

Ka偶dego dnia trzustka produkuje od jednego do czterech litr贸w soku trzustkowego w zale偶no艣ci od rodzaju przyjmowanego pokarmu. Sok trzustkowy jest najbardziej zasadowym p艂ynem w organizmie ludzkim. Jego pH wynosi przeci臋tnie 8. Sok jest jasny, wodnisty z niewielk膮 domieszk膮 艣luz贸w.

W sk艂ad soku trzustkowego wchodzi woda, elektrolity oraz bia艂ko. W艣r贸d sk艂adnik贸w elektrolitowych dominuj膮 kationy (g艂贸wnie sodu Na+ i potasu K+) i aniony (wodorow臋glanowe NCO3 i chlorkowe Cl). Bia艂ko to g艂贸wnie enzymy trawi膮ce sk艂adniki pokarmowe. Zawarto艣膰 bia艂ka w soku trzustkowym waha si臋 w granicach od 0,1% do 10% i zale偶y od czynnika pobudzaj膮cego wydzielanie soku.

Enzymy trzustkowe dzieli si臋 na:

  • enzymy proteolityczne, tj. trawi膮ce bia艂ko (trypsyna, chymotrypsyna, elastaza, karboksypeptydazy A i B),
  • lipolityczne, tj. trawi膮ce t艂uszcze (lipaza trzustkowa, fosfolipaza, esterazy),
  • glikolityczne, tj. trawi膮ce w臋glowodany (grupa alfa-amylaz trzustkowych).

Najwi臋ksz膮 aktywno艣膰 enzymatyczn膮 wykazuj膮 lipaza, fosfolipaza i amylaza. Opr贸cz enzym贸w trawiennych trzustka wydziela r贸wnie偶 kofaktory, kt贸re wspomagaj膮 procesy trawienia. Przyk艂adem kofaktora jest kolipaza, kt贸ra aktywuje dzia艂anie lipazy. Trzustka produkuje r贸wnie偶 substancje hamuj膮ce dzia艂anie enzym贸w trawiennych w samej trzustce, np. inhibitor trypsyny. Substancje te zapobiegaj膮 samostrawieniu trzustki.

Wi臋kszo艣膰 enzym贸w trawiennych wydzielana jest w postaci nieaktywnej jako proenzymy. S膮 one aktywowane dopiero w jelitach pod wp艂ywem enzym贸w uwalnianych w dwunastnicy lub na skutek dzia艂ania trypsyny. Jedynie amylaza wydzielana jest od razu jako czynny enzym.

Trzustka produkuje sok trzustkowy pod wp艂ywem bod藕c贸w pokarmowych. Poposi艂kowe wydzielanie mo偶na podzieli膰 na trzy fazy, kt贸re p艂ynnie na siebie zachodz膮: faza g艂owowa, 偶o艂膮dkowa i jelitowa. Faza g艂owowa pobudzana jest przez walory posi艂k贸w takie jak zapach, wygl膮d i smak posi艂ku. Faza 偶o艂膮dkowa zale偶y od procesu opr贸偶niania 偶o艂膮dka i nape艂niania dwunastnicy kwa艣n膮 tre艣ci膮 pokarmow膮. Najwa偶niejsza jest natomiast faza jelitowa, w kt贸rej du偶膮 rol臋 odgrywa uk艂ad cholinergiczny, hormonalny maj膮cy bezpo艣rednie po艂膮czenie z trzustk膮.

Bez enzym贸w trzustkowych proces trawienia, a tym samym pozyskiwania energii z pokarmu by艂by niemo偶liwy. Jednak偶e sok trzustkowy jest tak bogaty w bia艂ko, 偶e jego strata by艂aby bardzo niekorzystna dla organizmu, dlatego bia艂ko wydzielone przez trzustk臋 do soku trzustkowego jest odzyskiwane. Ulega ono strawieniu i wch艂oni臋ciu, podobnie jak bia艂ko pokarmowe. Ten mechanizm zapobiega utracie aminokwas贸w. W przypadku istnienia przetoki trzustkowej (przew贸d wyprowadzaj膮cy sok trzustkowy przez pow艂oki brzuszne) nast臋puje bardzo du偶a utrata bia艂ka, co prowadzi do zakwaszenia i odbia艂czenia organizmu.

Menu

Inne strony medyczne

Prostata - anatomia prostaty, r贸偶nice pomi臋dzy zapaleniem gruczo艂u krokowego a 艂agodnym rozrostem prostaty, wszystko na temat raka prostaty.

P贸艂pasiec - wirus p贸艂pa艣ca i zagro偶enia, kt贸re si臋 z nim wi膮偶膮.